style="display:block" data-ad-format="auto">

Stel je eens een tijd zonder computers voor, zonder mobiele telefoons, iPhone, xbox of playstation. Waar slechts de helft van de bevolking een tv-toestel heeft, ongeveer net zoveel als er een auto bezitten en een (vaste) telefoon… dan ben je ergens in de buurt van de jaren 1950 .

Het klinkt eeuwen geleden… Maar is echt alles veranderd?

Voor gezinnen was de kersttijd in het algemeen hetzelfde als nu , behalve dat je tante en oom met een trein kwamen in plaats van met een auto. Kerstkaarten werden niet alleen maar verzonden omdat dat zo leuk staat aan de deur van de ontvanger of in zijn of haar kaartenstandaard… maar het was voor velen de enige vorm van communicatie; er zat vaak nog een extra briefje bij om familie op de hoogte te houden van het reilen en zeilen binnen het gezin.

’s Avonds ging iedereen naar de nachtmis, ijskoud, want kerken hadden geen verwarming zoals nu, je kon er rookpluimpjes blazen met je adem. Maar het vooruitzicht op wat daarna thuis op je te wachten stond maakte dat goed! Eenmaal thuis mochten er kaarsjes aan bij het kerststalletje, de geur van brandend hout en Opa’s Pijp . De muren waren uitsluitend versierd met Hulst en de geurende echte kerstboom was fel verlicht door de echte kaarsen.

Er werd spek gebakken, en ze mochten met brood in het spekvet “soppen”. Soms werd er ook balkenbrij gebakken. Daarna naar bed, wat speciaal was, zo laat, want anders mochten ze natuurlijk nooit zo laat naar bed.kerst 2

In de ochtend waren er nog meer verschillen!

De Tweede Wereldoorlog was minder dan vijf jaar geleden en luxe, zoals vlees, boter en snoep waren nog steeds op de bon.

Eerst ging het hele gezin weer naar de kerk, moeder bleef vaak thuis om voor het eten te zorgen én op de kaarsjes op te letten. Dan duurde het lang, want het waren 3 missen, een hoofdmis met nog twee kleine missen er achteraan. Ik weet dat er tegenwoordig heus nog mensen zijn die met regelmaat een kerk bezoeken, maar toen was het iets heel normaals, daar waar we tegenwoordig vaak liever lekker warm binnen blijven en nog een vleesje op de steengril leggen of lekker een beetje uitslapen. Ik geloof niet, ik geloof vooral in mezelf, atheïst? Ach..er hoeft geen hokje omheen, en toch herinner in me uit mijn jeugd (begin jaren 80) nog goed die nachtmissen, waar je dan met alle kinderen uit de klas en je familie naar toe ging, en met een beetje geluk sneeuwde het dan zelfs op de weg naar huis, die sfeer, onbetaalbaar!!

Terug naar nog veeeel langer geleden;

Wanneer de kerk uit was gingen mensen op hun gemakje in een stoet terug naar huis, de stoet werd steeds kleiner omdat iedereen bij zijn eigen huisje naar binnen ging.

Thuis gingen ze lekker eten.

Kerst is veel hetzelfde gebleven voor wat betreft eten, het grote verschil is dat je toen groenten zou hebben uit je eigen tuin. Veel mensen slachtten zelf en vaak was dat een konijn voor het kerstmaal.

Mijn papa (1941-2010) zoon van een slagersgezin, wist vroeger altijd verhalen te vertellen over het tekort aan konijnen en dat er dan ook katten gebruikt werden (*slik) want met het koppie eraf zou amper verschil te zien en te proeven zijn…..

De Melkboer riep op kerstochtend Zalig kerstfeest en je zou verbaasd zijn dat hij het einde van zijn ronde haalde die dag, het was heel normaal voor hem om even binnen te komen en een drankje te nuttigen bij elk huis!

’s Middags ging de hele familie weer naar de kerk, want dan was er lof.

Als kinderen heel veel geluk hadden kregen ze daarna tot wel 6 kadootjes, één van elk direct familielid. populaire kadootjes voor tieners in de naoorlogse jaren waren; gezichtspoeder, radio’s, en telefoons.

In de vroege jaren 1950, werd Angel Face poeder geadverteerd als “perfecte meisjes” kerstcadeau.

De eerste transistorradio’s kwamen net voor kerstmis 1954 op de markt en waren een luxe-item voor $ 49,95 ($400 waarde vandaag de dag).

kerst3Een lederen tas en oortelefoon kostten $ 11,45 ($ 73). Tegen het einde van de 50’s daalden de prijzen echter zo snel dat een 8-transistorradio had kon worden gekochtvoor geen $ 10. Een andere topper was de gestroomlijnde, ovale Princess telefoon geïntroduceerd in de vroege jaren 1960. Het toestel kwam in een verscheidenheid van kleuren, waaronder roze, turkoois, en room. Toen Mattel met een barbie-pop kwam die een princess telefoon als accesoire had was een modetrend geboren! Een andere trend, die tot op de dag van vandaag te krijgen is; de springveer, uuuuuren speelplezier op de trap!

Mijn moeder, Chettry, geboren in 1953 weet t allemaal nog goed, haar mooiste kado ooit;” Liedemien”, zo heet ze, de eerste “vleespop” zoals dat toen heette, een pop die aanvoelt als een echte baby, nou ja, voor die tijd dan, een pop die ze nog steeds heeft met die bolle wangetjes en van die plastic krullen op haar ronde kopje. Die pop waar haar vader overuren voor moest draaien, die maar liefst 60 gulden kostte begin jaren 60. Heel veel geld, maar zo onbetaalbaar aan

Herinneringen. Opa moest heel wat overuurtjes maken toen want haar zus kreeg een loop-pop, die aan je hand stapjes naast je kon lopen, mijn moeder vond dat maar niks, achteraf gelijk ook, want die was binnen geen tijd stuk terwijl “Liedemien” nog steeds onder ons is !

Het hoogtepunt voor huisvrouwen die kerst was het moment waarop ze (weer) een huishoudelijk apparaat kregen….hmmm…ik heb een zwak voor de fifties, maar lieve Marc, als je met een stofzuiger aan komt zetten word dat niet echt het hoogtepunt van onze kerst :-)

kerst 1Er was tv, bij een deel van de mensen in ieder geval, al waren er nog geen grote kerstshows tot begin jaren 60. Maar de TV was een klein deel van Kerstmis. Ouders bekommerden zich met huishoudelijke taken , terwijl de kinderen ondergedompeld waren in hun nieuwe speelgoed en boeken. Tussendoor werden er spelletjes gedaan of kerstliedjes gezongen.

Ik vraag me af hoeveel gezinnen nu een eerste kerstdag zonder 24/7 TV, tekstberichten, enige tijd op de PC en iPads door zouden komen!

Een andere factor was dat Kerstmis echt een speciale dag was. Het begon niet eind september zoals het nu doet , begon het slechts een paar dagen voor het evenement en dat maakte toch wel dat de werkelijke dag zelf niet alleen een anti-climax werd door alle voorbereidingen. Het enige wat vroeg begon wass het bakken van de taart meestal ergens in november.

Het leven, de cultuur en de maatschappij verandert en zo moet het ook zijn, maar ik denk dat iedereen kerst uit zijn eigen kindertijd als beste zal bestempelen.

Ik gebruikte een paar verschillende middelen voor dit project, vooral de jaren 1950 tijdschriften en zelfs een paar commercials en tv-programma’s uit de tijd.

Van wat ik heb gelezen, was de perfecte kerst in 1950;

* Vol met details, in de aankleding van ’t huis, en de tafel.
* kleurrijk (van het decor tot het eten, waardoor elke trip naar het toilet een gegarandeerde verrassing moest zijn) om genoeg voedsel kleurstof elke reis naar de badkamer een verrassing te maken)
* licht ontvlambaar met al die echte kaarsjes
* op familie gericht
* nog niet bij iedereen met de alom bekende kerstboom, die kwam pas einf jaren 50, begin 60 overal in huis, daarvoor hadden katholieken alleen een kerststalletje en protestanten een boom.